بررسی فقهی و حقوقی تأثیر شبهه در رفع مجازات

95/06/08 - 07:15

شماره: 13950605000434

چکیده:

اصولاً شبهه، یک واقعیت روانی است که ممکن است برای هر انسانی به وجود آید و تابع اصول و قوانین و موقعیتهای جغرافیایی نیست و عروض آن نیز، زمان خاصی را طلب نمیکند هر چند ممکن است تابع شرایط روحی و روانی متأثر از عوامل درونی و بیرونی باشد. آنچه که موجب تحقق قاعدهی «درأ» و سبب اجرای آن توسط قاضی و دادگاه میشود، حدوث و وجود شبههی معتبره است؛ زیرا شبهه، تمام الموضوع و به تعبیر ادبیات، مسندالیه قاعدهی«درأ» است. لیکن باید توجه داشت که هر شبههای نمیتواند رافع مسؤولیت جزایی باشد؛ بلکه شبههای رافع مسؤولیت جزایی استکه ضمن تحقق تمام ارکان و شرایط، باید وجود آن از هر حیث برای قاضی و دادگاه احراز شده و موقعیت اجتماعی، محیط فکری، فرهنگی و جغرافیایی و زندگی شخص مدعی جهل و شبهه را در نظر گرفت. نکتهی قابل توجه در این مقاله این است که در صورتی که شبهه از نوع موضوعیئه باشد، در صورتی دارئه است که قلمرو اشتباه محدود به جرایم عمدی باشد. اما جرایم شبه عمدی و یا غیرعمدی که اصولاً عنصر روانی آن ناشی از تقصیر و خطاست، باعث تغییر ماهیت جرم و زوال مسؤولیت جزایی نخواهد شد و با انتفای عنصر روانی جرم طبیعتاً مجازات نیز یا ساقط میشود و یا از کیفیات مخففه برخوردار خواهد شد.

نویسندگان:

علی هاشمی ، سیدمهدی احمدی

فصلنامه پژوهش های فقه و حقوق اسلامی - سال یازدهم، شماره 2 (پیاپی 39)، بهار 1394.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.

http://fna.ir/UMP38Y