آشناییزدایی و برجستهسازی کلام در خطبههای نهجالبلاغه با بهرهگیری از صنعت التفات

چکیده

هدف از ایجاد آشنایی xadزدایی که معمولاً از طریق هنجارگریزی و همراه با برجسته xadسازی گفتار عادی در کلام صورت میxad گیرد، جلب توجه مخاطب به موضوع است. آشناییxad زدایی روند عادی و مورد انتظار کلام را که جان و هیجانی ندارد و مخاطب را برنمیxad انگیـزد، برهم میزند و آن را تازه و برجسـته می xadکند و با نمایانساختن دلالتxadهای پنهان کلمات، خالق اثر ادبی را در بیان عواطف و تجربه xadهای ادبیxadاش کاراتـر میسازد. یکی از شیوهxad های آشناییxad زدایی و برجستهxad سازی کلام، صنعت التفات است که در کنار سایر فنون بلاغی بهوفور در خطبهxad های نهجالبلاغه بهکاررفته است. مقاله xadی حاضر میxad کوشد کاربرد التفات را در قالب انواع تغییرات سبکی از قبیل تغییر در ضمایر، اشخاص، اعداد و ... با روش توصیفی- تحلیلی در خطبههای نهجالبلاغه بررسی نماید. برآیند پژوهش نشان می xadدهد که التفات در صیغه، نسبت به سـایر انواع آن از بسامد بالایی برخوردار است و بهکارگیری گستردهxad ی التفات به ویژه در خطبهxad های نهجالبلاغه ازاینرو است که علاوه بر تغییر حال و هوای سخن و زدودن خستگی و ملال شنونده از یکنواختی گفتار بکاهد و با برجستهxad سازی کلام با روش آشناییxad زدایی، فراز و فرود احساسیِ صاحب سخن را بنماید و بر پویایی و تأثیر نفوذ آن بیفزاید.

نویسنده:

علی طاهری: استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان

پژوهشنامه نهج البلاغه - سال سوم، شماره 12، زمستان 1394.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.