آثار اصلاح یارانهها بر نابرابری رفاهی در ایران

چکیده

یکی از اهداف اصلی دخالت دولت در اقتصاد بهبود شاخصxadهای برابری در جامعه است. آثار سیاستگذاریهای اقتصادی بر شاخصxadهای عدالت در جامعه از اهمیت بالایی نزد سیاستگذاران برخوردار میxad باشد. در این مقاله آثار اصلاح یارانهxad ها بر شاخص برابری رفاهی در جامعه با استفاده از مدل تعادل عمومی محاسبه xadپذیر (CGE) و شاخص تغییرات معادل (EV) بررسی میxad شود. مدلxadهای CGE با شبیه xadسازی عددی اقتصاد به شکل ماتریس حسابداری اجتماعی (SAM)، قادر به ارزیابی نیروهای مؤثر بر رفاه خانوارها و ارائه چشمxad انداز عددی روشنی از آثار رفاهی سیاستگذاریxad های اقتصادی میxad باشند. بهمنظور بررسی موضوع تحقیق در این مقاله ده سناریوی متفاوت اصلاح یارانهxad ها شبیه xadسازی شده است. در قسمت اول تحقیق، یارانهxad های غیرمستقیم بهصورت مرحلهxad ای کاهش یافته و در قسمت دوم، پنج سناریوی متفاوت از کاهش همxadزمان کل یارانه xadهای غیرمستقیم و بازپرداخت نقدی آنها به خانوارها، بخشxadهای تولیدی و دولت شبیه xadسازی شده و آثار آنها بر شاخصxad برابری رفاهی در جامعه بررسی شده است. نتایج این تحقیق پیش xadبینی میxad کنند که با اصلاح یارانهxad ها، شکاف رفاهی خانوارها در همه سناریوها کاهش یافته و شاخص برابری رفاهی در جامعه بهبود می xadیابد. یکی از نتایج مهم این تحقیق این است که با کاهش سهم دولت و تولید از بازپرداخت یارانه xadهای آزاد شده، شاخص برابری رفاهی در جامعه بزرگتر می xadشود. همچنین مقایسه نتایج سناریوهای بررسی شده حاکی از آن است که شاخص نابرابری رفاهی در سناریوهای بازپرداخت یارانه نقدی بیشتر از سناریوهای بدون بازپرداخت، کاهش میxad یابد.

نویسندگان:

هیوا رحیمی نیا: مدرس گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور مرکز مریوان، ایران

بیت اله اکبری مقدم: استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین

فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران - دوره 5، شماره 17، بهار 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.