تخمین آسیب پذیری شهر گرگان در برابر زلزله با تأکید بر فاصله از تأسیسات شهری

چکیده

خطر زلزله همواره جوامع بشری را تحت الشعاع خود قرار می دهد و خسارات جبران ناپذیری به این جوامع وارد می آورد؛ بنابراین، آمادگی مقابله با این بحران از طریق شناسایی نقاط آسیب پذیر و برطرف کردن آن ها در جهت کاهش آسیب های ناشی از زلزله مؤثر است. بسیاری از شهرهای ایران بر روی پهنه های با خطر نسبی متوسط و زیاد زلزله واقع شده اند. شهر گرگان با جمعیتی حدود 330هزار نفر و وسعتی معادل 3600 هکتار در سال1390جزء شهرهای واقع بر روی پهنه های زلزله خیز با خطر نسبی زیاد است. وضعیت نامناسب استقرار تأسیسات زیربنایی شهر نقش اساسی در افزایش میزان آسیب های وارده به شهر در برابر زلزله دارند. در این مقاله، با استفاده از محاسبه، ترکیب و تحلیل شاخص هایی همچون دسترسی به مراکز درمانی، فاصله از ایستگاه های آتش نشانی، دسترسی به فضاهای اسکان موقت و فاصله از پمپ بنزین و ایستگاه های تقلیل فشار گاز، میزان آسیب پذیری شهر گرگان از طریق مدل منطق فازی و با استفاده از نرم افزار Arc Gisدر مواجهه با زلزله بررسی شد. با بررسی نقشه ی نهایی آسیب پذیری شهر گرگان، نتیجه می گیریم پراکنش تأسیسات شهری در شهر گرگان به خوبی انجام نگرفته و بر حسب فاصله از تأسیسات شهری، ساختمان های موجود در جنوب و شرق شهر شامل محله های واقع در محور ناهارخوران و بلوار کاشانی در مقایسه با بقیه ی محدوده ی مورد مطالعه آسیب پذیری بیشتری دارند که با استقرار تجهیزات و امکانات شهری در این مناطق از میزان آسیب پذیری شهر در بحران زلزله کاسته خواهد شد. پراکنش مناسب تأسیسات شهری در محدوده ی مرکزی شهر شامل محله های واقع در محورهای گلشهر، کمربندی و امام رضا نیز باعث شده این مناطق در صورت وقوع زلزله دچار آسیب پذیری کمتری شوند.

نویسندگان:

امیر احمد امینیان: استادیار، عضو هیئت علمی، دانشگاه بین المللی امام رضا(ع)، مشهد

قدیر صیامی: استادیار، عضو هیئت علمی، دانشگاه بین المللی امام رضا(ع)، مشهد

کاظم تقی نژاد: دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد

ابراهیم زاهدی کلاکی: دانشجوی دکتری و برنام هریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

دو فصلنامه مدیریت بحران - دوره 4، شماره 2، زمستان 1394.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.