قرآن و آموزة نامیرایی نَفْس

چکیده

میرایی موجودات یکی از آموزههای مسلّم قرآنی است که در آیات متعددی دیده میشود. آیۀ «کُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ» مستند نظریۀ قرآنی در تبیین مؤلفههای این آموزۀ اعتقادی است و شایستگی استناد و ارجاع در فرجامشناسی قرآنی را دارد. تبیین دقیق این نظریه، مستلزم پاسخ به پرسشهایی چون ماهیت مرگ چیست؟ گسترۀ مرگ کدام است؟ متعلق و فرایند مرگ چیست؟ بر پایۀ این آیه و آیات هممضمون آن است. برایند بررسی تفاسیر فریقین نشان داد که قرائت واحدی از این آموزه میان مفسران وجود ندارد. دلیل این اختلاف قرائت، اثرگذاری پیشفرضهای فلسفی، انسانشناختی، ادبی و روش آنان در تفسیر آیات است. نگارنده در پاسخ به پرسشهای مذکور، رهیافت عدمانگاری در تبیین ماهیت مرگ، عدم شمول نفس بر خداوند و اختصاص آن به انسان در تحلیل گسترۀ مرگ، تعلق آن فقط به جسم و بدن انسانی و ساکت بودن قرآن دربارۀ فرایند مرگ را دیدگاه مقبولی دانسته است.

نویسنده:

علی راد: استادیار دانشگاه تهران

فصلنامه فلسفه دین - دوره 12، شماره 4، زمستان 1394.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.