ملاک ارزیابی کشف و رؤیای صادقه در عرفان

چکیده مقاله:
ملاک ارزیابی کشف و رؤیای صادقه در عرفان چکیده کشف، مکاشفه و رؤیای صالح از جمله کلمات کلیدی عرفان محسوب میگردند و در تمام مکاتب تصوف و عرفان اسلامی این اصطلاحات مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتهاند. این واژگان از لحاظ معنایی به یکدیگر نزدیکاند. رؤیای صادقه را میتوان مرتبه و مصداقی از کشف دانست (کشف صوری)؛ یعنی اطلاع بر ماوراء حجاب. وحی نیز بالاترین مرتبه کشف است؛ ولی این آغاز کلام میباشد. مسئله مهمتر، ملاک صحت و تشخیص خواطر شیطانی از رحمانی است. کدام مکاشفات و واردات صادق و کدامیک رهزن و کاذباند؟ در این مقاله با استناد به گفتار و آرای فیلسوفان و عارفان مسلمان از مکاتب گوناگون عرفانی همچون ابنعربی، داود قیصری، سیدحیدر آملی، نجمالدین رازی، ابنسینا، شیخ اشراق، ملاصدرا و... تلاش شده، ضمن تعریف و دستهبندی انواع مکاشفات و منامات، به تحلیل آرای عارفان در خصوص مکاشفه و رؤیا و تشخیص کشف، القائات و خواطر رحمانی از شیطانی و تفاوت رؤیای صالحه با اضغاث احلام پرداخته شود. در پایان این بررسی به این نتیجه میرسیم که مهمترین ملاک از دیدگاه عرفا، کتاب و سنّت و سپس نظر و نظارت مرشد و پیر معنوی و استاد و مربی الهی است که خود مراحل سِیر و سلوک را طی کرده و با منازل و مقامات عرفانی آشناست. همچنین، دوری سالک از محرمات و گناهان، انجام فرایض و ترک دنیا و اتصال وی به معصومان چهاردهگانه محمدیx85 توفیق مکاشفات صادق را برای وی به همراه دارد. رهرو همواره باید کشف خود را با کشف انبیا و اولیا (به ویژه کشف تام محمدیx85)، که کشفی معصوم است، بسنجد و ارزیابی کند.

نویسندگان:

امیر جوانآراسته , سجاد واعظی

پژوهشنامه حکمت و فلسفه اسلامی - شماره 4,دوره چهارم بهار و تابستان 1394.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.