آنتن رسانه ملی در خدمت برنج خارجی

حتما تابهحال در گذر برنامههای تلویزیونی به مسابقات قرعهکشی که شرکتهای مختلف برای تبلیغ و فروش محصولاتشان طراحی میکنند برخورد کردهاید. از انواع مواد بهداشتی و شویندهها گرفته تا محصولات غذایی. یکی از این محصولات که چند سالی است تقریباً جای ثابتی در این تبلیغات پیداکرده برنج است. برنجهای خارجی که بعضاً با نام برنج ایرانی تبلیغ و فروخته میشدند. اخیرا نیز گروه مواد غذایی «محسن» هر شب یک دستگاه سمند را با انجام قرعه کشی از میان کسانی که محصولات آنها را (برنج، چای و زیتون) خریداری کرده و پیام دادهاند، هدیه می دهد. بهطورقطع در نگاه اول اغلب بینندگان از این اقدام که محصولی با نام ایرانی در قرعهکشی خود از خودروی ایرانی استفاده میکند راضی هستند. اما این ماجرا فقط به همین ظاهر خوب و موجه خلاصه نمیشود.

تبلیغ برنج خارجی در رسانه ملی غیرقانونی است

با کمی تحقیق در محصولات شرکت مذکور درمییابیم که یکی از پرفروشترین محصولات( یا بهنوعی محصول اصلی آنها) که به آن نام شناختهشده است، خارجی( هندی) است. این موضوع را با گذری بر سایت این شرکت هم میتوان دید. بهطوریکه در اغلب کیسه برنجهای آن هندی بودن ذکرشده است. اولین اشکال در همینجاست. چراکه بر اساس مصوبه شورای فرهنگ عمومی که در سال 1391 با عنوان «بخشی از دستورالعمل تبلیغات محیطی کالا و خدمات[1]» تصویبشده است، تبلیغ کالا و خدمات خارجی که مشابه داخلی دارد، ممنوع میباشد.

همانطور که از قانون مذکور برمیآید برای تبلیغ برنج خارجی با اسم ایرانی هیچ مجوزی داده نشده است. و معلوم نیست رسانه ملی با چه توجیهی به تبلیغ این محصول میپردازد. مسئلهای که پیشتر برخی از نمایندگان مجلس نیز آن را متذکر شدهاند. بهعنوان نمونه بائوج لاهوتی، از اعضای کمیسیون عمران مجلس نهم در تذکری در مورد واردات برنج گفت: " از صداوسیما تعجب میکنم که علیرغم تمام برنامههای اقتصادی که در راستای حل مشکلات اقتصادی دارد چطور نسبت به پوشش برنامه تبلیغاتی برنجهای وارداتی اقدام میکند."[2]

سود کلان شرکت واردکننده برنج از تبلیغات تلویزیونی

بهطورکلی واردات برنج هر ضرری داشته باشد اما برای واردکنندگان آن سودهای کلانی را به همراه دارد. با بررسی میزان پیامکهایی که برای شرکت در قرعهکشی شبانه شرکت مذکور اعلام میشود میتوان به سود کلانی که این شرکت و شرکتهای مذکور در واردات برنج دارند پی برد. بهعنوان نمونه در طول هفت روز و در تاریخ 10 الی 16 خرداد جاری، 465546 پیامک به برنامه مذکور ارسالشده است. ازآنجاییکه تقریبا همه برندگان قرعهکشی از برنج این شرکت استفاده کردهاند و با احتساب قیمت هر کیسه 10 کیلویی برنج آن که حدود 41 الی 43 هزار تومان در بازار به فروش میرسد، میانگین فروش روزانه شرکت مذکور عبارت است از:

میانگین فروش هفتگی: 465546 * ([3]0.9) * 41000 = 17.178.647.400 تومان

میانگین فروش روزانه: 2.454.092.485 تومان

همانطور که از محاسبات بالا دیده میشود شرکت مذکور تنها از طریق تبلیغ با عنوان قرعهکشی محصولات روزانه حدود 2.5 میلیارد فروش دارد. که با احتساب سود 20 درصدی از محل فروش، حدود 500 میلیون تومان روزانه سود برای این شرکت به همراه دارد.

شائبه جدی بر آلوده بودن برخی برنجهای خارجی

ازآنجاییکه بیش از 80 درصد از برنجهای وارداتی از هند وارد میشوند، بررسی مشکلات و آلودگیهای برنج هندی بسیار اهمیت پیدا میکند. در گزارشی که دیوان محاسبات اخیرا در مورد تخلفات در واردات کالاهای اساسی مانند برنج منتشرکرده است، از آلوده بودن برنجهای هندی پرده برداشت.[4] مواردی از آلودگی برنجهای خارجی که در این گزارش و صحبتهای مسئولان بیانشده است عبارتاند از:

بالا بودن میزان سرب موجود در این برنجها. بهطوریکه که بر اساس گزارش مؤسسه استاندارد استان تهران، میزان سرب موجود در برخی از این برنجها بیش از 5 برابر حد مجاز است.

در این رابطه به عقیده برخی کارشناسان سطح آرسنیک و سرب موجود در اراضی کشت برنج در هند بالاست و همین مسئله باعث شده است درصد مواد سمی در برنج تولیدی این کشور بالا باشد.

علاوه بر اینها، تمدید شدن تاریخمصرف این برنجها، اختلاط برنج سالم با آلوده به آفات، بستهبندی برنجهای هندی با عنوان برنج تایلندی، شائبه ترا ریخته بودن این برنجها درحالیکه تولید محصول ترا ریخته در کشور با ممنوعیت همراه است، را نیز میتوان به مشکلات برنجهای وارداتی افزود.

جمعبندی:

وابستگی صداوسیما به بودجههای دولتی و تبلیغات، عملاً همسان وابستگی دولت به بودجههای نفتی است که مشکلات متعددی را برای سازمان ایجاد کرده است. این وابستگی ایجادشده باعث ازدیاد حجم برنامههای مشارکتی و تبلیغاتی بر روی آنتن و سردرگمی مخاطبان گردیده است. حجم بالای تبلیغات تجاری به مصرفگرایی دامن زده و تأثیرات فرهنگی جدی نیز ایجاد میکند. در دوره اخیر به دلیل شدت بالای کسری بودجه، سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران حتی مجبور به تبلیغ کالاهای خارجی به نام ایرانی نیز گردیده است که هم به تولید کشور ضربه میزند و هم اعتماد عمومی را خدشهدار میکند.

از طرفی هرچند واردات برنج با توجه به نیاز مصرفی کشور امری ضروری به نظر میرسد اما این نکته را هم باید در نظر داشت که کارشناسان بسیاری افزایش مصرف برنج را با توجه به شرایط اقلیمی کشور درست نمیدانند. چه رسد به اینکه این افزایش سرانه مصرف برنج با مصرف برنجهای آلوده و قاچاق باعث بروز مشکلات و بیماریهای بسیاری نیز خواهد شد. ازاینرو تبلیغ برنجهای خارجی در رسانه ملی علاوه بر اینکه غیرقانونی است به افزایش مصرف برنج خارجی هم منجر خواهد شد که خلاف امنیت غذایی جامعه نیز میباشد.

پی نوشت ها:

[1] http://pcci.farhang.gov.ir/fa/desision/1391/kala

[2] http://ayaronline.ir/1393/07/84699.html

[3] با فرض استفاده 90 درصدی افراد از برنج و 10 درصد از سایر محصولات

[4] http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940920000201

انتهای متن/

دیدگاه ایرانی...