بررسی رابطه ریسک و غرر در بازارهای مالی اسلامی

ﭼﻜﻴﺪه

رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی و اﻧﺠﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری ﺑﺪون ﻗﺒﻮل رﻳﺴﻚ اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻧﻴﺴﺖ. از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ، رﻳﺴﻚﺑﻴﺶاز ﺣﺪ، ﺟﺰو ﻣﻮاﻧﻊ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری اﺳﺖ و ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶرﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻛﻤﺒﻮد اﻧﮕﻴﺰهﻫﺎ ﺑﺮای ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﻓﺮاد در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮع ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری ﺑﻴﻨﺠﺎﻣﺪ. ﻳﻜﻲ از ﻗﻮاﻋﺪ ﻣﻮرد اﻫﺘﻤﺎم دﻳﻦ اﺳﻼم ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻣﺘﺰﻟﺰلﺷﺪن ﻗﺮاردادﻫﺎی ﻣﻴﺎن اﻓﺮاد و ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﭘﺬﻳﺮش رﻳﺴﻚﻫﺎی ﻣﺘﻬﻮراﻧﻪ و ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ، ﻗﺎﻋﺪه ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﻏﺮری اﺳﺖ. ﻏﺮر ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻧﻮﻋﻲ ﻋﺪم اﻃﻤﻴﻨﺎن در ارﻛﺎن ﻗﺮارداد اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ را در ﻣﻌﺮضﺧﻄﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ. اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﺷﺒﺎﻫﺖ ﻓﺮاواﻧﻲ ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮم رﻳﺴﻚﻣﺎﻟﻲ دارد ﻛﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﻋﺪم اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آﻳﻨﺪه ﻳﻚداراﻳﻲ اﺳﺖ.

ﭘﮋوﻫﺶﭘﻴﺶرو از ﻧﻮﻋﻲ روش ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ- ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﺑﺮای ﺗﺒﻴﻴﻦ راﺑﻄﻪ ﻏﺮر و رﻳﺴﻚاﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده اﺳﺖ، اﮔﺮ رﻳﺴﻚ ﻣﺎﻟﻲ، ﺗﻐﻴﻴﺮﭘﺬﻳﺮی در ﺑﺎزدﻫﻲ ﻳﺎ اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﺑﺎزدﻫﻲ ﻣﺘﻔﺎوت از ﺑﺎزده ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد، راﺑﻄﻪ ﻣﻴﺎن رﻳﺴﻚاﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺎﻟﻲ و ﻏﺮر، ﻣﺘﺒﺎﻳﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد؛ اﻣﺎ اﮔﺮ رﻳﺴﻚرا ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻋﺪم اﻃﻤﻴﻨﺎن در ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری ﺑﺪاﻧﻴﻢ، آﻧﮕﺎه راﺑﻄﻪ ﻣﻴﺎن رﻳﺴﻚو ﻏﺮر، ﻋﺎم و ﺧﺎصﻣﻄﻠﻖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

نویسندگان:

سیدعباس موسویان: دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

محمد علیزاده اصل: دکترای مدیریت مالی دانشگاه امامصادق

فصلنامه اقتصاد اسلامی - سال پانزدهم، شماره 59، پاییز 1394.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.