حقیقت و چیستیِ «ازخودبیگانگی»، از دیدگاه اندیشمندان مسلمان

چکیده

یکی از مسائل انسانشناسی که برخی از متفکران دربارۀ آن پژوهش نمودهاند «ازخودبیگانگی» است. در اینکه «ازخودبیگانگی» چیست و چگونه به وجود میآید، هر کس با توجه به دیدگاهی که دربارۀ ماهیت و حقیقت انسان اتخاذ نموده، جواب خاصی به آن داده است. در تحقیق حاضر، با بررسی و تحلیلِ تعاریف مختلفِ «ازخودبیگانگی»، ماهیت و چیستی این مفهوم بیان شده، و با بهرهگیری از آیات و روایات به این نتیجه رهنمون گردیده است که حقیقت انسان همان نفس اوست که با تعابیری مانند «من» و «خود» از آن یاد میشود. رشد و تعالی این حقیقت وابسته به ارتباط داشتن با خداست، به طوری که اگر آدمی خدا را فراموش نماید و با او بیگانه شود، «خود» را فراموش نموده، از آن نیز بیگانه میشود. از این جهت، «ازخودبیگانگی» را باید در «بیگانگی از خدا» جستجو نمود.

نویسنده:

سید عابدین بزرگی: دکترای مدرسی معارف (مبانی نظری اسلام)، مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)

فصلنامه آیین حکمت - سال هشتم، شماره 27، بهار 1395.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.